çırpmaq

çırpmaq
f.
1. Tozunu almaq və ya başqa məqsədlə ağac və ya əllə vurmaq, döyəcləmək, silkələmək. Yun çırpmaq. Xalçanı çırpmaq. – Dəllək fitəni götürüb artırmada çırpmağa başladı, yenə bir-iki məsəl çəkmək istədi. Ç.. Gəldiyev qapıda üst-başını çırpır, papağını düzəldirdi. M. C..
2. Şiddətlə vurmaq, çarpmaq, yıxmaq. Pası əl-ayağını uzadır və özünü yerə çırpırdı. S. R.. Bəy zıqqana-zıqqana ağır gövdəsini yerdən üzdü, dərhal yenə döşəkcəyə çırpdı. M. C.. // Hirslə atmaq, tullamaq, çarpmaq, vurmaq. İskəndər itdən əl çəkib, çox həvəsli və kefli, şlyapasını krovatın üstünə çırpıb başlayır papiros eşməyə. C. M.. <Ruqiyyə xanım> əlini qaldırdığı qədəhlə bərabər masanın üzərinə çırpdı. S. H..
3. Çarpdırmaq, vurmaq. Xəzri yeli axşamdan hirslə qalxıb, Bakı küçələrinin toztorpağını daşa-divara çırpırdı. S. Qənizadə. Axırda sel <Qaraca qızla Yasəməni> bir böyük daşa çırpdı. S. S. A.. // Şiddətlə vurmaq, ilişdirmək, zərbə endirmək. Lal Hüseyn şallağı qapdı, <Rüstəm kişinin> başına-başına çırpdı. M. İ.. Çoban <düşmənə> qalxmağa fürsət verməyib çomağı başına çırpdı və özü bağıryaran bir səslə qıy vurub irəli şığıdı. M. Rz..
4. Tez-tez vurmaq, döyünmək («qəlbi», «ürəyi» sözləri ilə). <Araz> Vanyuşanı görüncə başı dumanlandı, qəlbi şiddətlə çırpmağa başladı. A. Ş.. Bu zaman bizim qəlbimiz daha həyəcanla çırpır. M. İ..
5. Tut, qaysı və bəzi başqa meyvələri ağacın budaqlarını bir şeylə vurmaq və ya əllə tərpətməklə yerə tökmək. <Xanqulu> ağasının həyətində kələm əkir, göyərti becərir, tut ağaclarını çırpır, tutundan sirkə qayırırdı. Ç..
6. Bax çırpışdırmaq. <Xortdan:> Görəsən, varislərindən nə qədər çırpıbdır. Ə. H..
7. Bişirmək üçün yumurtanı sındırıb içindəkini qaba tökmək. Küküyə üç dənə yumurta çırpmaq.

Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti. 2009.

Игры ⚽ Нужно сделать НИР?

Look at other dictionaries:

  • çırpma — «Çırpmaq»dan f. sif …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • əl — is. 1. Qolun biləkdən dırnaqlara qədər olan hissəsi. Əli ilə tutmaq. Sağ əl. Əllərini yumaq. Əlini çiyninə qoymaq. Əli ilə sığallamaq. Əli ilə götürmək. İnsan işlərinin çoxunu əlləri ilə görür. – Tək əldən səs çıxmaz. (Ata. sözü). Əfsus ki,… …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • vurmaq — f. 1. Əli ilə və ya əldə tutulan bir şeylə çırpmaq, zərbə endirmək. Ağacla vurmaq. Şillə vurmaq. Qamçı ilə vurmaq. Əllərinə vurmaq. – <İvan bəy:> Səsini kəs, buyuraram, başına yüz tatarı vurarlar. N. V.. Fərraşlar Məşədi Həsəni yıxıb,… …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • yelkən — is. 1. Dor ağacına bənd edilən və içinə yel dolduğu zaman gəmini, qayığı hərəkət etdirən xüsusi biçimli qalın, möhkəm bez parçası. Gəminin yelkənlərini açmaq, yığmaq. Yelkən açmaq (qaldırmaq) – yelkənləri açıb hərəkət etmək, yola düşmək. Dərviş… …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • zola — is. dan. Uzun nazik ağac, düz dirək. Çardağın böyründən bir zola qoymasaq, uçacaq. // Uca ağaclardan meyvə çırpmaq üçün uzun, düz, nazik ağac. Zola ilə tut çırpmaq. – Uşaq zolanı əydi. Bu, uzun, hamar bir ağacdı. P. M.. // Çox yekə ağac …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • aladı — (Qax) qoz çırpmaq üçün çubuq. – Meşədən yaxşı aladı kəsmişəm …   Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti

  • çırpağac — I (Cəbrayıl) meyvə çırpmaq üçün uzun ağac. – Bayram çırpağacnan qoz çırpırdı II (Tərtər) bax çırpaquc. – Çırpağacnan yun çırpırıx …   Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti

  • çuvuqqu — (Şəki) qoz və ya tut çırpmaq üçün ağac. – Tutu tepiynən də çırparıx, çuvuqquynən də …   Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti

  • fırıx — (Qax, Zaqatala) qoz çırpmaq üçün ağac …   Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti

  • xuyxarux — (Xanlar) qoz çırpmaq üçün nazik uzun ağac …   Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”